چرا اسباب بازی ایرانی در قفسه اسباب بازی فروشی نیست؟

چرا اسباب بازی ایرانی در قفسه اسباب بازی فروشی نیست؟
زمانی که یک صنعت بزرگ در دنیا به عنوان قطب کسب در آمد و آموزش برای آیندگان نام برده می شود؛ در ایران اتحادیه و صنف ندارد نابسامانی در تامین نیاز تولیدکنندگان این قشر امری پیش پا افتاده محسوب می شود.

طراحان اسباب بازی در این حوزه از تأثیر بالا و قدرت اندکی برخوردارند. به نظر می رسد این گروه از بازیگران نیازمند تقویت نظام مالکیت فکری به منظور حمایت از خلاقیتها و نوآوری ها میباشند. این صنعت نیز از غلبه اسباب بازیهای وارداتی بر محصولات داخلی رنج میبرد که مستلزم سیاست گذاری جدی برای حمایت از محصولات داخلی است. برای حمایت از محصولات داخلی در برابر محصولات وارداتی به ویژه چینی، می توان از سازوکارهایی مانند نمایشگاه های دایمی انحصاری برای محصولات داخلی استفاده کرد. به طور خلاصه، تولیدکنندگان صنعت اسباب بازی نیازمند فضایی برای «دیده شدن» و «عرض اندام» در برابر محصولات خارجی هستند که این عمدتاً به رسانه ها و نهادهای ترویجی مانند صداوسیما، نهادهای آموزشی مانند آموزش وپرورش و نیز نهادهای توزیعی مانند نمایشگاه ها و بازارچه ها ی دائمی بازمی گردد.

همچنین در حال حاضر، شبکه سازی در صنعت اسباب بازی برعهده دو اتحادیه فروشندگان پلاستیک، نایلون و ملامین و صنف لوازم خرازی فروشان و وابسته است که به باور فعالان صنعت اسباب بازی، علاقه چندانی به توسعه اسباب بازی ندارند. این امر خلأ نهادی برای تقویت شبکه سازی در این صنعت را نشان می دهد.

در مصاحبه ای که با حسین رضا سلطانی، تولید کننده برتر صنعت اسباب بازی وسرگرمی های فکری در تیرماه 1397 صورت گرفته است، این نکات قابل استخراج است:

1- این تولید کننده با اشاره به تولید اسباب بازی های بومی و انتقاد از روند پیشرفت در این بخش گفته است: متاسفانه نتوانسته ایم این حرفه را به عنوان صنعت معرفی کنیم و برای ایجاد اشتغال و چرخش چرخه تولید از آن استفاده کنیم.

2- زمانی که ما اقدام به واردات مواد اولیه میکنیم و با نوسانات ارزی هم رو به رو می شویم نتیجه می گیریم که کالا اگر به صورت وارداتی وارد بازار شود به صرفه تر است.

3- زمانی که یک صنعت بزرگ در دنیا به عنوان قطب کسب در آمد و آموزش برای آیندگان نام برده می شود؛ در ایران اتحادیه و صنف ندارد نابسامانی در تامین نیاز تولیدکنندگان این قشر امری پیش پا افتاده محسوب می شود.

4- اسباب بازی سازان زیر نظر اتحادیه خرازان مجوز فعالیت می گیرند در حالی که خرازی بخشی از کار این صنعت را می تواند پوشش بدهد. کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان که به نوعی بخش فرهنگی را بر عهده دارد به صورت نیمه تعطیل و با بودجه های بسیار پایین به فعالیت خود ادامه می دهد.

در جایی دیگر میر محمد صادقی از تولیدکنندگان اسباب بازی بر ضرورت عملیاتی شدن تبلیغات مناسب و منطقی تر شدن هزینه های آن به عنوان یکی از الزامات موثر در رونق، فروش و توسعه صنعت اسباب بازی در کشور تاکید دارد.

سِیف، از طراحان نظام های آموزشی و پژوهشگران فعال در این عرصه نیز معتقد است باید در راستای آموزش های تخصصی تر، ارتقای تحصیلات مرتبط با این عرصه در سطوح دانشگاهی و تلاش برای تجاری سازی این صنعت، گام ها و اقدامات عملیاتی و جدی تری برداشته شود.

حامد تاملی، مسئول کارگروه بازی و اسباب بازی ستاد توسعه فناوری های نرم و هویت ساز معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری نیز در گفت و گویی با رسانه ها، با اشاره به سرانه 10 دلاری استفاده از اسباب بازی در کشور (لازم به ذکر است طرح این آمار در مقطعی بوده که هر دلار در پایه قیمتی حدود 3 هزار و 500 تومان عرضه می شده) اظهار کرد: سرانه پایین و ناچیز اشاره شده در خصوص استفاده از اسباب بازی، با دل بستن به نهادهای دولتی تغییر نمی کند و باید با حضور فعالانه تر بخش خصوصی و البته بهره گیری هر چه بیشتر آموزش وپرورش از ظرفیت های موجود در این حوزه، حصول توفیقات فزاینده تری در این رَستِه رقم بخورد.

فرآیندهای اصلی

حوزه کارکردی

مشکلات صنعت اسباب بازی

سیاستگذاری،
نظارت و ارزیابی

هدایت و هدف گذاری

بدون سرپرست و متولی مشخص

عدم وجود حتی یک اتحادیه برای بررسی معضلات و مشکلات

نبود یک افق 50 و یا 100 ساله برای این صنعت

عدم هدایت و نظارت بر طراحی، ساخت، واردات و توزیع اسباب بازی کودکان

تدوین قوانین و مقررات

اسباب بازی سازان زیر نظر اتحادیه خرازان مجوز فعالیت می گیرند در حالی که خرازی بخشی از کار این صنعت را می تواند پوشش بدهد

عدم تشکیل شدن انجمن صنفی اسباب بازی برای رسیدگی به مشکلات این صنف

قیمت بالای مواد اولیه در حوزه اسباب بازی

ارزیابی و نظارت

نداشتن پروانه و مجوز بهداشت محصولات وارداتی و عدم نظارت بر آن ها

عدم نظارت بر مجوز ترخیص اسباب بازی از مبادی قانونی گمرکات

عدم نظارت بر واردات و تولیدات

شبکه سازی

عدم مدیریت دانش در صنعت اسباب بازی

فرآیند اصلی تولید محصول فرهنگی

خلق اولیه

عدم مدون سازی علوم و فنون این حرفه

دانشگاه های در حوزه اسباب بازی به سمت ایجاد رشته های جدید نرفته اند تا فارغ التحصیلان رشته های هنری در مقطع ارشد جذب گرایش های مرتبط به طراحی و تولید اسباب بازی شوند.

تولید و تامین

شمارگان محدود

بازار و مصرف

وجود محصولات وارداتی از چین، هند، کره، هلند و ... در بازار

مخاطب شناسی سطحی و در نظر نگرفتن تفاوت های سنی، جنسی و ...

قیمت های گزاف صدا و سیما برای تبلیغ راه را بر تولیدکننده ها بسته است

عدم پشتیبانی بخش های دولتی از صادرات و توسعه بازار

عدم وجود برچسب مهارتی و سنی بر روی اسباب بازی ها

عدم بسته بندی مناسب محصولات

منابع و زیرساخت

فرهنگ سازی

کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان از ظرفیت های فرهنگ سازی خود استفاده نمیکند.

نبود عزم جدی در آموزش وپرورش برای ترویج محصولات ایرانی

عدم وجود پیوست فرهنگی در تولیدات اسباب بازی

منابع انسانی

عدم وجود منابع مکتوب آموزشی