صفر تا صد صنعت پویانمایی ایران

صفر تا صد صنعت پویانمایی ایران
مجموع فروش کل پویانمایی سینمایی در اکران های صورت گرفته تا 1395 به 1/7 میلیارد تومان می رسد.

پویانمایی نمایش تند و پیوسته تصاویری از اثر ترسیم شده دوبعدی، اجسام سه بعدی یا موقعیت های مدل های واقعی، برای ایجاد توهم حرکت است. واژه پویانمایی مشتق شده از واژه لاتین «انیما»anima به معنی «نفس زندگی» است. پویانمایی به جز بخش سینمای آن، هنر تجربه ثبت حرکت است که خیلی پیش از صنعت فیلم رئال شکل گرفته است. قدیمی ترین نمونه های تلاش برای به دست آوردن توهم حرکت در طراحی ایستا را می توان در نقاشی های دوران نوسنگی غارها پیدا کرد. جایی که حیوانات با چند شکل پای روی هم افتاده مجسم شده اند که آشکارا کوششی برای رساندن احساس حرکت است.

صنعت پویانمایی یکی از شاخه های صنایع هنری خلاق و در جهان به سرعت در حال رشد است. این صنعت علاوه بر سودآوری و درآمدزایی بالا، تاثیرگذاری فرهنگی و اعتقادی نیز دارد و از آن جا که کودکان و نوجوانان طیف وسیعی از مخاطبانش را تشکیل می دهند، پویانمایی در تربیت نسل آینده تاثیر درخور توجهی ایفا می کند. با توجه به ابعاد یادشده، کشورها و کمپانی های بزرگ، سرمایه گذاری قابل توجهی در این حوزه کرده اند که با بازده سرمایه گذاری مناسبی نیزهمراه بوده است.

شاید بتوان گفت اولین جریان جدی به وجود آمدن صنعت مستقل پویانمایی ساخت نخستین فیلم سینمایی بلند پویانمایی روی طلق به نام «سفید برفی و هفت کوتوله» 1937 باشد که به سرعت شهرت بین المللی کسب کرد و برای شرکت در حال تقلای دیزنی سود کلانی به همراه آورد. این فیلم در سال 1938 حدود 4.2 میلیون دلار فقط در ایالات متحده و کانادا فروش داشت.

آمریکا بیش از 38 درصد از سهم بازار صنعت پویانمایی جهان را در اختیار دارد. ژاپن 10 درصد بازار را در اختیار دارد اما حجم بسیار بالای تولید را دارا بوده و حدود 60 درصد کارهای پویانمایی جهان از سمت ژاپن صورت می پذیرد. چین با تأخیر در این عرصه وارد شد و هنوز عقب تر از آمریکا، ژاپن و دیگر کشورهای توسعه یافته است. در سال 2016 چین 182 فیلم پویانمایی تولید کرد که جمع بازار آن 2٫35 میلیارد دلار و رشد 15٫2 درصدی را نسبت به سال قبل تجربه کرده است. این کشور در سال 2016، 130 میلیارد دلار و حدود 8 درصد سهم بازار را داشته اما پیش بینی می شود با روندی که چین در پیش دارد، سال 2019 به 150 و در سال 2021 به 230 میلیارد برسد.

در سال 2016، حدود 20 درصد بازار محصولات فیلم های سینمایی در جهان به پویانمایی اختصاص داشته که رقم قابل توجهی از گردش مالی را ایجاد کرده است. بازار صنعت پویانمایی در سال 2010 از 122 میلیارد دلار به 242٫93 میلیارد دلار در سال 2016 رسیده که به طور متوسط رشد 12٫94 درصدی سالانه را بین سال های 2010 تا 2016 تجربه کرده است.

سال 2016 با ثبت رکوردهای متنوع همراه بود و از 5 فیلم پرفروش سینمایی در جهان، 4 فیلم پویانمایی بوده است. در مکان دوم پرفروش ترین محصولات سینمایی سال 2016 پویانمایی «در جست وجویدُری» محصول استودیو پیکسار کمپانی دیزنی قرار دارد که با اکران خود در سطح جهان فروش 1٫021 میلیارد دلار را رقم زده است. این پویانمایی سه بعدی اولین محصول کمپانی دیزنی پس از سال 2010 و پویانمایی «داستان اسباب بازی 3» است که به فروش بالغ بر یک میلیارد دلار دست یافته و رکورد فروش آغازین پویانمایی در تاریخ سینمای آمریکا را نیز در اختیار دارد. این فیلم که دنباله پویانمایی معروف «در جست و جوی نمو» " است، 486 میلیون دلار از فروش خود را در آمریکای شمالی و 541 میلیون دلار آن را در سایر کشورهای جهان به دست آورده است.

به رغم وجود زیرساخت های مورد نیاز اعم از نیروی انسانی، سخت افزار و نرم افزار وسابقه طولانی صنعت پویانمایی در کشور، تعداد کل فیلم های سینمایی پویانمایی که در سینماهای کشور اکران شده اند، 6 فیلم بیشتر نیست. شکل زیر میزان فروش کلی پویانمایی های سینمایی را تا سال 1395 به تفکیک هر اثر نشان می دهد. همان طور که ملاحظه می شود، پویانمایی شاهزاده روم بیشترین فروش در سینماها را داشته است. پس از آن پویانمایی تهران 1500 با 1٫5 میلیارد تومان فروش رتبه دوم را در اختیار دارد که البته با توجه به اینکه این پویانمایی از سال 1391 به مدت 6 ماه اکران شده، به عنوان اولین پویانمایی سینمایی، فروش قابل توجهی داشته است.

پس از پویانمایی تهران 1500، پویانمایی مبارک به عنوان اولین پویانمایی رئال در بهمن 1395 اکران شد که توانست در مدت 4 ماه، با فروش 1٫5 میلیارد تومانی، رتبه سوم پویانمایی های پرفروش کشور را اخذ کند. مجموع فروش کل پویانمایی سینمایی در اکرآن های صورت گرفته تا 1395 به 1/7 میلیاردتومان می رسد.